Theateranalyse 'Biechten'

Analyse ‘Biechten’

We hebben de opdracht gekregen een theatervoorstelling te gaan bekijken en deze te analyseren. Wij hebben gekozen voor de voorstelling ‘Biechten’. Natuurlijk stelden we ons eerst enkele vragen vooraleer we onze keuze vestigden op dit toneelstuk. Wie is de auteur? Welk gezelschap speelt er? Waar zal de voorstelling plaatsnemen?

De theatervoorstelling vond plaats in de Schouwburg Rex te Mol op 12 oktober. Rond kwart na acht is het theater begonnen en konden we er met volle teugen van genieten.

Walter van den Broeck is de auter van ‘Biechten’. Tuur de Weert is één van de acteurs, die we allemaal ongetwijfeld kennen als ‘Mauriceke’ van F.C. De Kampioenen. Andere namen van het gezelschap zijn: Camilia Blereau, Els Olaerts, Hilde van Haesendonck, Luc Springuel en Joren Seldeslachts. De regisseur is Michael de Cock maar over de scenograaf en dramatur was geen informatie te vinden.

De hoofdrolspeler is eigenlijk een overleden persoon in het verhaal, Jos. Op het eerste zicht lijkt iedereen wel de protagonist te zijn, maar beetje na beetje komen we te weten dat het allemaal om Jos gaat en wat hij heeft meegemaakt. Zijn dochter, vrouw en moeder vertellen ons alle gebeurtenissen. Het zijn eigenlijk drie generaties van stilzwijgen, die nu de ontknoping geven van hun eigen ervaring met pedofilie in de kerk.

Waarom we zo denken gaat duidelijk worden via de analyse. Een theatervoorstelling zit vol met tekens, die bewust worden gekozen, om zo het verhaal te vertellen. De tekens samen worden de tekentaal genoemd. Tijdens de voorstelling hebben we dus op alle details gelet en deze genoteerd op een blanco papier. Via deze analyse hopen we duidelijk te maken wat onze opvatting zijn en hoe het verhaal in elkaar zit.

Het theater – en dan vooral de tekst – was nogal moeilijk, vooral in het begin. Er werden termen en woorden gebruikt waar we niet veel vanaf wisten. Het stuk draait dan ook om misbruik in de kerk, dit is een onderwerp dat beter begrepen wordt door de oudere generaties. Voor ons als leerling was het een moeilijk concept. Het begon allemaal met Christine en Raymond, ze voerden een conversatie over heel wat aspecten in het leven. Ik had de indruk dat Christine haar vragen toevertrouwde aan Raymond omdat hij meer levenservaring had en als fanatieke christen ook meer nadacht over alles. Doorheen het verhaal kwamen we heel wat te weten over Bijbelse gebeurtenissen, verbanden en antwoorden op ethische vragen.

De theatervoorstelling behandelde veel flashbacks, wat het ook moeilijk maakte de voorstelling te kunnen volgen. Christine en Godelive krijgen ruzie omdat Christine vindt dat haar moeder zich onrespectvol gedraagt ten opzichte van haar pas overleden vader. Vanaf dan beginnen ze ons te verduidelijken hoe het komt dat Jos gestorven is. Er worden flashbacks gecreëerd om ons dit duidelijk te maken.

Jos werd in zijn kinderjaren geprikkeld door het priesterschap, al sinds hij een kleine jongen was wou hij priester worden. Hij werd opgeleid door zijn nonkel Firmin. Na een tijdje zijn er verontrustende symptomen zichtbaar bij Jos. Zo vindt Fernanda – Jos’ moeder – namelijk bloed in zijn onderbroeken en wil hij niet meer naar de kerk gaan.  Het duurt niet lang of Fernanda weet wat er gaande is, maar ze zwijgt erover tegen iedereen. Ze wou niet dat er een schandaalverhaal de ronde zal gaan. Jaren later trouwt Jos met Godelive, en zetten ze samen een kind op de wereld, Christine.

Op een gegeven moment worden er schandalen over de media bekend gemaakt. Het gaat hier over pedofiele priesters die kinderen misbruiken en een van de priesters is Firmin. Wanneer Jos dit ziet wordt hij er steeds aan herinnerd hoe zijn jeugd was. Dan, wanneer ze naar het Eurovisiesongfestival kijken (Christine, Godelive en Jos), ligt Jos op zijn kamer. Wanneer Christine hem roept, reageert hij niet. Ze gaat kijken wat haar vader uitspookt en treft hem dood in bed aan. Hij pleegde zelfmoord door een overdosis pillen te slikken. 

De acteurs waren normaal gekleed, zoals hedendaagse personen. De kleding was ook typerend aan bepaalde beroepen die de acteurs uitoefenden in hun rol, of aan de gebeurtenis. Godelive, de moeder van Christine, draagt in het begin bijvoorbeeld rode schoenen met een hak. Ze heeft een speelsere uitstraling, dit komt omdat ze een nieuwe vriend heeft en dit geeft haar een gevoel van geluk en liefde, ze beleeft als het ware haar jonge jaren opnieuw. De leerkracht van Christine draagt een kostuum, hij ziet er verzorgd uit, maar ook streng en correct, het is een man die weet waarover hij praat. Als voorbeeld bij kledingwissels tijdens bepaalde gebeurtenissen nemen we de begrafenis van Jos, de man van Godelive. Wanneer zijn begrafenis plaats vind zijn alle acteurs in het zwart gekleed, dit is dan ook een ritueel.

De personages deden ons denken aan normale mensen, een normaal gezin met problemen. Christine was een typische jonge vrouw, die studeerde, nieuwsgierig was en achter de waarheid tracht te komen. Haar moeder Godelive was het typische moederfiguur, ze had soms een discussie met haar dochter, wat normaal is. Godelive bloeide helemaal open dankzij haar nieuwe vriend. Ze had veel tegenslag gehad in haar leven en heeft haar altijd sterk gehouden, ze is haar man altijd trouw gebleven. Een welopgevoede dame dus. Jos, de vader van Christine, is overleden. Hij is dus geen personage, er wordt enkel veel over hem gepraat. Hij was een man die in zijn kinderjaren misbruikt werd en jaren later nog steeds de psychologische gevolgen ervan droeg. Hij pleegde zelfmoord. Zijn moeder, Fernanda, is een typisch omafiguur dat een goede reputatie wil behouden, ze wil dat mensen niets slecht kunnen zeggen over haar familie. Bepaalde gebeurtenissen houdt ze dus voor zichzelf of verbloemt ze, alsof er niets aan de hand is.

 

Of er een antagonist is, is moeilijk te zeggen. Aangezien de drie vrouwen steeds geheimen voor elkaar houden, kunnen we vaststellen dat ze elkaar steeds tegenwerken. Het is een intensieve zoektocht naar de waarheid. Een specifieke antagonist komt dus niet aan bod.

Zoals we eerder al zeiden was het geheel een moeilijk concept voor ons. Dit komt omdat we niet meer extreem christelijk worden opgevoed, denken en leven. Wat dus ook opvallend was aan het publiek, was dat het mensen op leeftijd waren, de oudere generatie. Zij zijn ongetwijfeld geprikkeld door dit onderwerp omdat zij in hun jonge jaren nog christelijk werden opgevoed en het pedofilie schandaal van de kerk ook meegemaakt hebben. Wanneer er grapjes werden gemaakt over kerkelijke aspecten moesten ze hier ook om lachen, wij als leerlingen snapte deze grapjes natuurlijk niet. We hebben ons wel goed aangepast aan het stuk en hebben ons volledig ingeleefd. We probeerde het toneelstuk te ervaren als een puzzel, alle stukjes bij elkaar rapen. Zo werden de moeilijke aspecten gecompenseerd door eenvoudigere passages, zo konden we op het einde van het stuk toch nog het gevoel hebben dat we de belangrijkste lijnen begrijpen.

Wat vonden we van de voorstelling? Het was een religieus en realistisch stuk dat zeker geslaagd is in zijn taak. Godsdienst stond centraal en we kregen de indruk dat het waar gebeurd was. Aangezien het decor sober was, waren de acteurs gewezen op hun eigen lichaam om ons te doen entertainen. Hierin zijn ze ook volledig geslaagd, je was volledig mee in het verhaal en in je gedachte kon je je alles perfect voorstellen.